Jan Hendrik Schön

De afgelopen weken heb ik een bijna morbide aandacht gegeven aan academische road kills. Ik heb een duidelijk omlijnd idee hoe deze discussie zich moet ontwikkelen, maar voordat ik aan mijn analyse en conclusies toekom moeten we nog wat gevalletjes onder de loep nemen. Hoe dan ook, ik wil graag een voorschotje nemen op een van mijn conclusies: fraude heeft niets te maken met het vakgebied. Laat ik daarom eens een geval uit de natuurkunde aanvoeren: het geval Jan Hendrik Schön dat interessant genoeg een beetje doet denken aan het geval van Diederik Stapel.

Jan Hendrik Schön is een Duitse fysicus die actief was in de nanotechnologie en de vaste stof fysica. Hij promoveerde in 1997. Daarna werkte hij bij de fameuze Bell Laborotories aan de ontwikkeling van nanotechnologie met organische half geleiders. Schön bleek een killer! In 2001 publiceerde hij iedere 8 dagen een artikel, waarvan 17 verschenen in top bladen als Nature en Science. Hij claimde baanbrekende resultaten zoals hoge temperatuur supergeleiders of een single-molecule transistor. Zijn roem steeg zo snel dat het Max Planck instituut voor vaste stof fysica in Stuttgart hem wilde aanstellen als de jongste directeur van een Max Planck Instituut ooit.

In 2001 begonnen echter de problemen in Schön’s werk zichtbaar te worden. Fysici begonnen twijfel te uiten aan zijn werk, in het bijzonder aan de verrassende goede meetnauwkeurigheid die hij claimde. Het was gewoon te exact, to good to be true. Daarnaast werden zijn conclusies in twijfel getrokken omdat die in tegenspraak bleken met algemeen geaccepteerde fysische grondslagen. Nader onderzoek leerde dat Schön volstrekt identieke meetresultaten had gebruikt voor volstrekt verschillende experimenten. De meetseries werden met computersimmulaties gegenereerd.

Een onderzoekscommissie van Bell laboratories stelde vast dat Schön bij minstens 16 publicaties zich schuldig had gemaakt aan fraude (gross scientific misconduct). Lucent Technologies (Een dochter van Bell Laboratories) ontsloeg Schön op staande voet. Verschillende arktikelen (8 in Science en 7 in Nature) werden, tegen Schöns wil terggetrokken. Verschillende prijzen werden teruggetrokken, en het Max Planck instituut wilde Schön niet meer aanstellen als directeur.

Schön ging nota bene in de verdediging: hij voerde aan dat hij de data per ongeluk (!) had verwisseld. Andere data had hij bewust aangepast om het effect dat er volgens hem echt was te verduidelijken. Tot de dag van vandaag schijnt Schön te claimen dat zijn experimenten goed zijn uitgevoerd. Op verschillende research centra is gepoogd om Schön’s experimenten te herhalen. En u raadt het al … de geclaimde resultaten konden niet worden geproduccerd.

Hoewel de resultaten van het promotiewerk van Schön niet ter discussie staan, probeerde de Universiteit Konstanz in 2004 om Schön te ontheffen van de Doctorstitel. De motivatie hiervoor was Schöns ‘gravierendes Fehlverhalten’ na de promotie. In Nederland zouden we zeggen dat Schöns gedrag na de promotie in strijd is met de plichten die aan het voeren van de graad verbonden zijn. Schön protesteerde hiertegen, en pas na een lange procedure besloot de Universiteit Schön in 2009 (!) de graad te ontnemen.

En nu wordt het echt bizar!!! Schön begint een rechtszaak bij het Verwaltungsgericht Freiburg, en wint in 2010 de zaak. Het gerechtshof stelde namelijk dat Schön de titel mocht blijven voeren, ondermeer omdat niet goed gedefinieerd is wat ‘gravierendes Fehlverhalten’ precies inhoudt. De universiteit gaat hiertegen in hoger beroep en pas in 2011 komt een einde aan deze klucht. Schön is sinds september 2011 officieel geen Doctor meer.

Het beste rapport over Schon vind je hier.

Hier zijn nog wat links uit de Duitse pers die de bizarre ontwikkeling schetsen:

 http://www.welt.de/print-welt/article391181/Fuehrende_Nanoforscher_sollen_Daten_manipuliert_haben.html

http://www.spiegel.de/netzwelt/tech/a-197328.html

www.pro-physik.de/details/articlePdf/1306117/issue.html

http://de.wissenschaftlichepraxis.wikia.com/wiki/Presseinformationen_zu_Jan_Hendrik_Sch%C3%B6n:_Der_Ikarus_der_Physik

http://www.see-online.info/31511/konstanzer-uni-rektor-uber-urteil-der-verwaltungsrichter-erleichtert/

http://www.neckar-chronik.de/Home/nachrichten_artikel,-Verwaltungsgerichtshof-bestaetigt-Uni-Konstanz-_arid,146268.html

http://www.see-online.info/23341/uni-konstanz-wirft-physiker-wissenschaftlichen-fehlverhalten-vor/

Advertenties

Over Marco de Baar

http://de.linkedin.com/pub/marco-de-baar/5/141/b33
Dit bericht werd geplaatst in Hall of shame en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s